Start arrow O parafii arrow Historia parafii i kościoła
Historia parafii i kościoła Utwórz PDF Drukuj Poleć znajomemu
 widokPakosÅ‚aw zostaÅ‚ zaÅ‚ożony przez ród AwdaÅ„ców prawdopodobnie pod koniec XIII w. w pobliżu starożytnego traktu, którym kupcy rzymscy z czasów Hadriana i Antoniusza Piusa zdążali do Morza BaÅ‚tyckiego. ByÅ‚ wÅ‚asnoÅ›ciÄ… PakosÅ‚awskich (do XVI w.) i Konarskich , później Wyssogotów, Zakrzewskich (do XVIII w.), Krzyżanowskich (XIX w) i Czarneckich ( do pocz. XX w.). Istnienie PakosÅ‚awia, wsi koÅ›cielnej, jest udokumentowane już pod rokiem 1310. PakosÅ‚aw zostaÅ‚ zaÅ‚ożony przez ród AwdaÅ„ców prawdopodobnie pod koniec XIII w. w pobliżu starożytnego traktu, którym kupcy rzymscy z czasów Hadriana i Antoniusza Piusa zdążali do Morza BaÅ‚tyckiego. ByÅ‚ wÅ‚asnoÅ›ciÄ… PakosÅ‚awskich (do XVI w.) i Konarskich , później Wyssogotów, Zakrzewskich (do XVIII w.), Krzyżanowskich (XIX w) i Czarneckich ( do pocz. XX w.). Istnienie PakosÅ‚awia, wsi koÅ›cielnej, jest udokumentowane już pod rokiem 1310.
Pierwszy koÅ›cióÅ‚ w PakosÅ‚awiu zostaÅ‚ zbudowany z drewna zapewne pod koniec XIII wieku. (Proboszczowie sÄ… znani imiennie od poczÄ…tku XV w.). ByÅ‚ niewielki, ponieważ parafiÄ™ tworzyÅ‚a wtedy tylko wieÅ› PakosÅ‚aw i osada Sowy. KoÅ›cióÅ‚ek ten przetrwaÅ‚ do XVII wieku.
Przed 1644 rokiem, ówczesny dziedzic PakosÅ‚awia - Zakrzewski ufundowaÅ‚ nowy koÅ›cióÅ‚ pod wezwaniem Å›w. Walentego, kapÅ‚ana i mÄ™czennika. ÅšwiÄ…tynia zbudowana z drewna miaÅ‚a ksztaÅ‚t krzyża z dwiema bocznymi kaplicami. W roku 1865 nakÅ‚adem hrabiego StanisÅ‚awa Czarneckiego caÅ‚y koÅ›cióÅ‚ wyremontowano i wymalowano, a oÅ‚tarze pozÅ‚ocono. WokóÅ‚ Å›wiÄ…tyni rozciÄ…gaÅ‚ siÄ™ wtedy cmentarz grzebalny.
Zamiar budowy kolejnego wiÄ™kszego i murowanego koÅ›cioÅ‚a nurtowaÅ‚ proboszczów od poczÄ…tku XIX wieku. Jednak pierwszÄ… uchwałę o budowie nowego (obecnego) koÅ›cioÅ‚a parafialnego w PakosÅ‚awiu powziÄ…Å‚ ks. prob. Wawrzyniec Dolny i patron hrabia StanisÅ‚aw Czarnecki na posiedzeniu 27 listopada 1895 roku. Postanowiono, że nowa Å›wiÄ…tynia stanie na miejscu starego koÅ›cioÅ‚a, a przygotowanie kosztorysu i rysunku powierzono architektowi Langnerowi z WrocÅ‚awia.
BudowÄ™ koÅ›cioÅ‚a rozpoczÄ™to 16 czerwca 1896 roku. Kierowanie pracami powierzono budowniczemu Feuerowi z Rawicza, który okazaÅ‚ siÄ™ maÅ‚o uczciwym fachowcem, ponieważ samowolnie zmieniÅ‚ konstrukcje i użyÅ‚ gorszego materiaÅ‚u. DziÄ™ki energii ks. Dolnego budowa postÄ™powaÅ‚a dość szybko. Wydano na niÄ… wiÄ™cej pieniÄ™dzy niż to opiewaÅ‚y kosztorysy. PrzyczynÄ… tego byÅ‚ fakt, że przy budowie wieży natrafiono na bardzo silne źródÅ‚o wody, które trzeba byÅ‚o zlikwidować, zasypujÄ…c kamieniami i zalewajÄ…c betonem.
BudowÄ™ ukoÅ„czono w 1899 roku, a 12 stycznia 1900 roku królewski radca Hirth z Poznania dokonaÅ‚ odbioru budowy. Konsekracji Å›wiÄ…tyni dokonano 8 lipca 1900 roku. Uroczystość tÄ™ poprzedziÅ‚y tygodniowe misje Å›wiÄ™te.
PakosÅ‚awski koÅ›cióÅ‚ jest zbudowany w stylu neogotyckim z czerwonej cegÅ‚y, a dach pokryty jest ciemnobłękitnÄ… dachówkÄ…. ÅšwiÄ…tynia ma 44 m dÅ‚ugoÅ›ci, 13 m szerokoÅ›ci (w kaplicach bocznych 22 m), natomiast wysokość dochodzi do 15 m. GÅ‚ównÄ… nawÄ™ przecinajÄ… dwa poprzecza tak, że koÅ›cióÅ‚ ma ksztaÅ‚t podwójnego krzyża. Wieża osiÄ…ga wysokość 60 m. WnÄ™trze koÅ›cioÅ‚a utrzymane jest także w stylu neogotyckim. Nad gÅ‚ównym wejÅ›ciem do Å›wiÄ…tyni znajduje siÄ™ figura Matki Boskiej Bolesnej z DzieciÄ…tkiem trzymajÄ…ca berÅ‚o. KoÅ›cióÅ‚ posiada pięć oÅ‚tarzy, wszystkie neogotyckie, dostosowane do wnÄ™trza. W prezbiterium na centralnym miejscu ustawiono gÅ‚ówny oÅ‚tarz, w ksztaÅ‚cie tryptyku szafkowego, wyrzeźbionego w drewnie modrzewiowym. W centrum oÅ‚tarza wkomponowane zostaÅ‚o tabernakulum z pozÅ‚acanymi drzwiczkami, a nad nim tron z kratkami do zamykania. OÅ‚tarz zdobiÄ… figury
św. św. Anny, Jadwigi, Stanisława i Wawrzyńca, rzeźbione w drewnie. Ponad nimi wznosi się na szczycie nastawy figura Matki Bożej Niepokalanej.
Po prawej stronie nawy kościoła stoi ołtarz św. Walentego, Kapłana i Męczennika, patrona kościoła parafialnego. W centrum ołtarza umieszczona została figura przedstawiająca Świętego jako kapłana w pozłacanej szacie, rzeźbiona w drewnie przez nieznanego artystę.
W prawej rÄ™ce Å›w. Walenty trzyma miecz, a w lewej kielich. Na gÅ‚owie ÅšwiÄ™tego umieszczono symbol mÄ™czeÅ„stwa - koronÄ™ w ksztaÅ‚cie promienistego diademu. FigurÄ™ otaczajÄ… liczne drogocenne wota. Figura ta pochodziÅ‚a ze starego koÅ›cioÅ‚a. OÅ‚tarz, tryptyk szafkowy wykonany w drewnie, zdobiÄ… też figury Å›w. Józefa i Å›w. Katarzyny.
Po lewej stronie nawy usytuowano oÅ‚tarz Å›w. Rodziny. W jego Å›rodku wkomponowano pÅ‚askorzeźby przedstawiajÄ…ce Jezusa, MaryjÄ™ i Józefa. Obok stojÄ… figury Å›w. Jana Nepomucena i Å›w. Floriana. CaÅ‚y oÅ‚tarz wykonany zostaÅ‚ również z drewna i otrzymaÅ‚ ksztaÅ‚t tryptyku szafkowego.
Po tej samej stronie znajduje się ołtarz św. Antoniego. Został ufundowany przez Franciszka Hauzę w roku 1916. Ustawiono na nim figurę św. Antoniego wykonaną z terakoty. W poprzecznej nawie usytuowano ołtarz Najświętszego Serca Pana Jezusa. Posiada on drewniane tabernakulum,
a pod oÅ‚tarzem znajduje siÄ™ wnÄ™ka, którÄ… wykorzystuje siÄ™ na urzÄ…dzanie Grobu PaÅ„skiego w Wielki PiÄ…tek. Wysoko ponad oÅ‚tarzem wznosiÅ‚a siÄ™ kiedyÅ› figura NajÅ›wiÄ™tszego Serca Pana Jezusa. Obecnie znajduje siÄ™ tam obraz NSPJ z poÅ‚owy XX w.
W nawie gÅ‚ównej, po prawej stronie znajduje siÄ™ szeÅ›cioboczna ambona. PodstawÄ™ jej osadzono na posadzce, a nad niÄ… zawieszono daszek z wyobrażeniem Ducha ÅšwiÄ™tego.
W koÅ›ciele znajdujÄ… siÄ™ dwa konfesjonaÅ‚y zbudowane za czasów ks. Teodora Szymkowiaka (1 poÅ‚. XX w.).
Chrzcielnica stojąca przed prezbiterium wykonana jest z piaskowca. Spoczywa na drewnianej podstawie. Nakrycie chrzcielnicy, rzeźbione w drewnie, utrzymane w neogotyku zwieńcza rzeźba św. Jana Chrzciciela.
Na Å›cianach nawy koÅ›cioÅ‚a zawieszone sÄ… stacje Drogi Krzyżowej pochodzÄ…ce z 1903 roku, artystycznie rzeźbione w drewnie, wykonane w LÄ…dku, osobisty dar dla koÅ›cioÅ‚a parafialnego ks. proboszcza WawrzyÅ„ca Dolnego. W koÅ›ciele znajdujÄ… siÄ™ jedne z niewielu zachowanych do dzisiaj organów zbudowanych w pracowni Braci Spiegel z Rychtala na ÅšlÄ…sku.
Patronem koÅ›cioÅ‚a parafialnego w PakosÅ‚awiu jest Å›w. Walenty, kapÅ‚an i mÄ™czennik. Kult Å›w. Walentego w parafii byÅ‚ zawsze wielki. Odpust ku czci Å›w. Walentego, nawiÄ…zujÄ…c do najdawniejszej tradycji, jest odprawiany w sam dzieÅ„ - 14 lutego. KoÅ›cióÅ‚ posiada krzyż z relikwiami Å›w. Walentego z drugiej poÅ‚owy XVII wieku oraz relikwie Å›w. Walentego w tzw. maÅ‚ym pacyfikale – dar hrabiny Anny
z Mielżyńskich Czarneckiej, kolatorki z r. 1870 z poświadczeniem prawdziwości z roku 1869 z Rzymu skąd były przywiezione.
Od lat 60 - tych XX w. parafia Å›wiÄ™tuje też odpust ku czci MacierzyÅ„stwa Bożego Maryi Dziewicy (drugi tytuÅ‚ koÅ›cioÅ‚a),który przypada w pierwszÄ… niedzielÄ™ po 11 października. Jest on wyrazem głębokiej czci i szczególnego kultu mieszkaÅ„ców Parafii wobec Bogarodzicy Maryi.

Tekst: Barbara Kubacka
 
Powered © Paweł Błaszyk